Organisatie

Op deze pagina wordt ingegaan op de taak en rol, werkwijze en samenstelling van de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet (hierna te noemen: commissie).

Taak commissie

Tot het budgetjaar 2015 had de commissie tot taak om verzoeken tot de incidentele aanvullende uitkering (IAU) en meerjarige aanvullende uitkering (MAU) te beoordelen en de minister van SZW te adviseren over de te nemen beslissing. Vanaf het budgetjaar 2015 zijn de IAU en MAU vervallen en kunnen gemeenten een verzoek indienen voor een vangnetuitkering. In het Besluit Participatiewet is de taak van de commissie nu als volgt omschreven: “De toetsingscommissie beoordeelt of een verzoek tot een vangnetuitkering is ingediend middels het formulier, bedoeld in artikel 10, eerste lid, onderdeel a, en of de aanvraag voldoet aan de voorwaarden, genoemd in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, en tweede lid, en adviseert Onze Minister daar over.”

Rol commissie

Uit de in de wetgeving beschreven taak vloeit de hierna volgende rolbeschrijving voort.

Van gemeenten met een tekort wordt verwacht dat zij maatregelen nemen om het tekort te reduceren. Het uitvoeren van deze maatregelen is aan het lokale bestuur, het is een zaak tussen het college en de gemeenteraad.

De rol van de commissie kan worden onderscheiden in een beoordelende rol (onderdelen 1-3) en een signalerende rol (zie onderdeel 4).

Beoordelende rol:

1.    De toetsingscommissie beoordeelt gemeentelijke aanvragen procedureel. De procedurele toetsing waarborgt dat de aanvragende gemeente daadwerkelijk een tekort had. Ook wordt gewaarborgd dat het college van de aanvragende gemeente heeft verklaard dat maatregelen zijn getroffen om het tekort te reduceren en dat de gemeenteraad heeft ingestemd met die verklaring. Met het vangnet worden aanvragende gemeenten gestimuleerd het tekort te reduceren, door het maken van een analyse, treffen van maatregelen en het monitoren van maatregelen. De toetsingscommissie kijkt of in de aanvraag een toelichting is gegeven op de verklaring van het college, waarbij antwoord wordt gegeven op de vragen uit het modelaanvraagformulier.
2.    De toetsingscommissie beoordeelt aan de hand van de wet. In bijzondere gevallen kijkt de toetsingscommissie ook naar de ratio oftewel de geest van de wet, zoals beschreven in de Nota van Toelichting. Vangnetuitkeringen worden bekostigd uit het macrobudget van twee jaar later, het vangnet gaat dus uit van intergemeentelijke solidariteit. Bovenstaande vereist eerlijke, rechtvaardige en consistente beoordeling door de toetsingscommissie. De toetsingscommissie is onafhankelijk en beoordeelt alle gemeenten op dezelfde manier.
3.    De toetsingscommissie zal de minister jaarlijks adviseren over de aanvragende gemeenten. Dit betekent dat de commissie: de beoordeling voorbereidt (beoordelingskader en intern referentiekader), interpretaties en keuzes maakt bij de beoordeling, een procedurele toets uitvoert en advies uitbrengt aan de minister.

Signalerende rol:

4.    De toetsingscommissie signaleert ontwikkelingen van het vangnet en, in zoverre daar aanleiding toe is, rapporteert zij haar bevindingen hierover aan de minister. Daarbij gaat het om eventuele invoeringsproblemen en onvoorziene ontwikkelingen van het vangnet, draagvlak van het vangnet bij gemeenten en de werking van het vangnet. Het vangnet stimuleert gemeenten om van elkaar te leren en de toetsingscommissie signaleert in welke mate dat gebeurt. De bevindingen van de toetsingscommissie kunnen door de minister worden betrokken bij het monitoren en evalueren van het vangnet. Daarmee levert de toetsingscommissie een bijdrage aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister.

Werkwijze

De toetsingscommissie stelt de aanvraagprocedure op en publiceert deze op de website, zie onderdeel ‘Aanvraagprocedure’.

  • Voor VU 2017 kunt u de Aanvraagprocedure hier vinden.
  • Voor de VU 2018 vindt u de Aanvraagprocedure hier .

De wijze van beoordelen en adviseren wordt beschreven in het onderdeel ‘Beoordeling en advisering’.

  • Voor VU 2017 kunt u het onderdeel 'Beoordeling en advisering' hier vinden.
  • Voor de VU 2018 vindt u het onderdeel 'Beoordeling en advisering' hier .

Vragen over de aanvraag of de beoordeling kunnen worden gesteld aan de postbus van de toetsingscommissie.

Samenstelling Commissie

Wettelijke regeling: In artikel 9, eerste lid, van het Besluit Participatiewet is geregeld dat de Toetsingscommissie bestaat uit een voorzitter en vier leden. De minister van SZW benoemt de voorzitter en de leden, die tevens door hem kunnen worden geschorst en ontslagen

Samenstelling Toetsingscommissie

Dhr. drs. ing. G. (Ger) Jaarsma (Voorzitter)

Benoeming t/m 31 december 2021

Ger Jaarsma (1968) was van 2002 tot 2009 directeur-bestuurder van de Gemeenschappelijke Kredietbank van Friesland, van 2009 tot 2016 was hij directievoorzitter van Kredietbank Nederland. Daarnaast was hij van 2005 tot en met 2010 voorzitter van de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK). Hij was tot mei 2017 landelijk penningmeester van de VVD. Ger Jaarsma is momenteel voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Makelaars en Taxateurs in onroerende goederen NVM. Hij is daarnaast commissaris bij Rabobank Leeuwarden-Noordwest Friesland, bij Omrop Fryslân, bij ROC Friese Poort en bij Caparis NV (sociale werkvoorziening). Ger Jaarsma is sinds 1 mei 2012 lid van de commissie en vanaf 1 januari 2018 voorzitter.

Prof. dr. S. Zouridis (Lid)

Benoeming t/m 31 december 2019

Prof. dr. Stavros Zouridis is als hoogleraar Bestuurskunde verbonden aan Tilburg University. Zijn onderwijs en onderzoek richten zich vooral op de rechtsstaat in de praktijk. Wat betekent het rechtsstatelijk ideaal voor het beleid, de uitvoering daarvan en de organisatie van het openbaar bestuur? Hoe stuurt de rechtsstaat de besluitvorming van beleids- en uitvoerende ambtenaren, welke organisatievormen stimuleren rechtsstatelijkheid en welke organisatievormen staan daar in de weg? Van 2005 tot 2010 was hij naast de toen parttime-aanstelling aan de universiteit als directeur Algemene Justitiële Strategie verbonden aan het toenmalige Ministerie van Justitie. Daarvoor was hij in verschillende functies werkzaam aan de Tilburgse universiteit en Publiek Domein BV. Vanaf 1 januari 2011 is hij lid van de commissie.

Mevr. mr. J.B. (Bea) Irik (Lid)

Benoeming t/m 31 december 2021

Bea Irik (1956) was tot 1 januari 2016 werkzaam als zelfstandig adviseur. Bea was en is actief in diverse bestuur- toezicht -functies in de zakelijke en sociale dienstverlening (NUON, Alliander, Crediam, Centram, Stadsarchief Amsterdam). Bea is jurist met als aandachtgebieden lokaal sociaal beleid, zorg, energie en governance. Zij is werkzaam geweest als sociaal juridisch hulpverlener, als manager bij Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de gemeente Den Haag en in de care sector. In Amsterdam was zij politiek actief als raadslid, fractievoorzitter en wethouder. Vanaf 1 april 2013 is ze lid van de commissie.

Mevr. mr. drs. M.C.A. (Margreeth) Smilde (Lid)

Benoeming t/m 31 december 2021

Margreeth Smilde is historicus en jurist. Werkzaam geweest o.a. als freelance historicus, voordat ze een politieke loopbaan begon. Eerst als lid van Provinciale Staten in Drenthe voor het CDA. Tussen 2002-2012 als Tweede Kamerlid met portefeuilles als binnenlandse zaken,  staats- en bestuursrecht,  gezondheidszorg  en sociale zaken. De hele periode was zij lid van de vaste commissie Sociale Zaken, waarin veel nieuwe wetgeving tot stand kwam, zoals de Wet Werk en Bijstand, de omvorming van de WAO etc. In haar eigen portefeuille binnen sociale zaken lag de nadruk op familie- en gezinsbeleid (kinderopvang, kinderregelingen, zoals kinderbijslag) en sollicitatieplicht bij WW en bijstand voor 55+-ers. Na haar Kamerlidmaatschap werd ze voorzitter van het bestuur van Diabetesvereniging Nederland tot begin 2017. Sinds medio 2016 is zij voorzitter van het college van de Noordelijke Rekenkamer. Daarnaast vervult ze verschillende andere functies in de maatschappelijke sfeer: voorzitter Raad van Toezicht bij het Alfa-college te Groningen, christelijk ROC in Noord Nederland en eveneens voorzitter bij de Raad van Toezicht bij De Zijlen te Leek,  zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Margreeth Smilde is sinds 1 januari 2018 lid van de commissie.

Dhr. J.W. (Hans) Spigt (Lid)

Benoeming t/m 31 december 2021

Dhr. J.W. (Hans) Spigt (1960) is momenteel voorzitter van Jeugdzorg Nederland (de brancheorganisatie van jeugdzorginstellingen/organisaties). Van 2002 tot 2010 was hij wethouder Werk en Inkomen, Jeugd en Cultuur in de gemeente Dordrecht en van 2003 tot 2010 ook voorzitter van de commissie werk & inkomen van de VNG. In die periode heeft hij ook deel uitgemaakt van het bestuur van de Raad voor Werk en Inkomen namens de VNG. Na beëindiging van de periode als wethouder in Dordrecht heeft hij verschillende toezichthoudende functies vervuld, waaronder; lid van het bestuur van Blik op Werk, voorzitter RvT MO-Zaak en lid RvC Matchcare. Begin 2013 is hij wethouder in de gemeente Utrecht geworden met als portefeuille Werk & Inkomen, Sport en Jeugd. Van 2015 tot 2017 is hij aanjager /ambassadeur geweest voor het realiseren van de Banenafspraak in de overheids- & onderwijssector. Hans Spigt is sinds 1 januari 2018 lid van de commissie.

Secretariaat Toetsingscommissie

Drs. P.M.C. Janssen (Secretaris)

E-mail: toetsingscommissie@minszw.nl.

Tel.: 070 - 333 6000
Postbus 91546
2509 EC Den Haag

Bij voorkeur alle correspondentie over vragen per e-mail, omdat de vragen door meerdere personen worden beantwoord.

Het indienen van een verzoek om een vangnetuitkering kan alleen via het webformulier op de website. Zie hiervoor de aanvraagprocedure van het betreffende jaar.

Taken secretaris

De secretaris van de commissie heeft de volgende taken:

  • Voorbereiding en uitwerking van de adviezen van de commissie, zowel ten aanzien van de procedurele als de formele aspecten.
  • Voorbereiding en uitwerking van de zienswijze van de commissie ingeval van een ingediend bezwaarschrift of beroepschrift.
  • Secretariaatstaken (voorbereiden vergaderingen van de commissie en verslaglegging daarvan).
  • Informatievoorziening aan gemeenten en het beantwoorden van vragen.
  • Opstellen van het jaarverslag van de commissie.
  • Onderhouden van contacten met de Inspectie SZW, de Rfv, VNG en Divosa.

Speciale bevoegdheid secretaris:

Hoewel niet uniek, is de in de Participatiewet opgenomen constructie met betrekking tot het indienen van en het beslissen op verzoeken om aanvullende uitkering wel bijzonder. Het verzoek moet immers worden ingediend bij een ander (de Toetsingscommissie vangnet Participatiewet) dan de beslissingsbevoegde (de minister van SZW). Bij besluit van 20 juli 2005 (Stcrt 2005, nr. 143) is de secretaris van de commissie gemachtigd om namens de minister van SZW een termijn te stellen indien een gemeente in de gelegenheid wordt gesteld haar onvolledig verzoek aan te vullen. Van een onvolledig verzoek is bijvoorbeeld sprake indien het niet voldoende is onderbouwd of verplichte voorgeschreven bijlagen niet zijn meegezonden.

De secretaris van de commissie hanteert standaard een termijn van 2 weken.

Jaarverslagen

De jaarverslagen van de commissie treft u hieronder aan.